نظرات کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
نظرات کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
مقدمه:
به منظور پاسخ گویی به سئوالات ، استعلامات و ابهامات و درخواست های ارائه طریق دستگاه های اجرایی، سازمانهای دولتی وغیر دولتی واشخاص حقیقی و حقوقی از دیوان عدالت اداری، کمیسیون مشورتی دیوان در مورخ 10/11/88 به دستور رئیس دیوان و با عضويت حجت الاسلام والمسلمین شجاعی کیاسري «رئیس شعبه30 » ، حجت الاسلام والمسلمین حسن مهدوی «رئیس شعبه 2» و آقایان جعفری ورامینی« رئیس شعبه 7 » سید اسماعیل حسینی سنگ نو «رئیس شعبه 11» و غلامرضا مولابیگی «مستشار شعبه 1» به ریاست دکتر شریعت باقری « معاون آموزش وپژوهش» تشکیل گردید.
اولین جلسه کمیسیون در تاریخ 9/12/88 برگزار گردید. کمیسیون تا کنون طی 12 جلسه 30 مسئله را بررسی که ما حصل آن صدور 21 نظر مشورتی بوده است.
بخشنامه شماره 102363 شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی با ماده 103 قانون مدیریت خدمات کشوری مغایر نیست
رئیس محترم دیوان عدالت اداری در مورخ 17/11/88 دستور بررسی بخشنامه شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری وتطبیق آن با قانون مدیریت خدمات کشوری را صادر کرد که پس ازبررسی نظر کمیسیون مشورتی به شرح ذیل اعلام گردید:
نظر شماره 4/88 مورخ 15/12/88 کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
«بخشنامه شورای توسعه مدیریت وسرمایه انسانی باقانون مدیریت خدمات کشوری مغایرتی ندارد. زیرا دستگاه اجرایی می تواند مستخدمین متصدی مشاغل تخصصی را به شرط داشتن مدرک کارشناسی ارشد در مشاغل تخصصی با درخواست مستخدم پس از گذشت 30 تا 35 سال سنوات خدمت بازنشسته نماید.»
مبنای پرداخت حقوق و مزایای مرخصی ذخیره شده شاغلین به خدمت در مناطق محروم و دور افتاده حکم کارگزینی زمان استحقاق است
مدیرکل دفتر امورحقوقی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی طی نامه مورخ 21/11/88 درخصوص مبنای محاسبه حقوق و مزایای مرخصی ذخیره شده شاغلین به خدمت در مناطق محروم و دور افتاده استعلام کرده است که پس از طرح موضوع نظر کمیسیون مشورتی به شرح ذیل اعلام گردید:
نظر شماره 5/88 مورخ 25/12/88 کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
«از قسمت اخیر ماده 2 قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دور افتاده و مناطق جنگی مصوب 17/12/1367 که مقرر نموده هرگاه « مستخدم از تمام یا قسمتی از این مرخصی استفاده ننماید حقوق و فوق العاده های مربوط به آن درخاتمه هر سال تقویمی به وی پرداخت خواهد شد» ، چنین استنباط می شود که حقوق و فوق العاده های مربوط به هر سال که باید در پایان همان سال محاسبه و پرداخت گردد ، به عنوان بدهی در ذمه دستگاه پرداخت کننده باقی می ماند و بنابر این ملاک و مبنای پرداخت ، حکم کارگزینی زمان استحقاق خواهد بود . بدیهی است دستگاه ها علی الاصول مکلف بوده اند که در خاتمه هر سال نسبت به پرداخت حقوق مورد اشاره اقدام نمایند اما تأخیر در انجام این تکلیف قانونی موجب نمی گردد تا مبنای محاسبه تغییر نماید.»
مرجع شکایت سازمانهای دولتی از هر نوع تخلف احتمالی از قانون مراجع دادگستری است
مدیر کل دفتر حقوقی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور طی نامه مورخ 17/9/88 نسبت به رای صادره از شعبه 20 دیوان اعتراض و با استناد به این نکته که در بند دوم ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری صلاحیت دیوان به طور مطلق بیان شده و قیدی که اشخاص معترض را تحدید نماید مشاهده نمی گردد درخواست رسیدگی به شکایت آن سازمان از رای هیات حل اختلاف اداره کار شمال شرق استان تهران را می نماید. پس از طرح موضوع در کمیسیون مشورتی نظر کمیسیون به شرح ذیل اعلام گردید:
نظر شماره 6/88 مورخ 26/12/88 کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
«هیأت عمومی دیوان عالی کشور در دو رأی وحدت رویه به
شماره های 602مورخ 26/10/74 و 699 مورخ 22/3/86 در خصوص موضوع تعیین تکلیف نموده است. به موجب رأی شماره 699 مورخ 22/3/86 هیأت عمومی دیوان عالی کشور مقرر نموده است که در مواردی که شاکی سازمان های دولتی است این سازمانها
می توانند برای رفع هر نوع تخلف احتمالی از قانون از حیث نقض قوانین و... یا به استناد آرای مذکور از محاکم عمومی درخواست رسیدگی نماید و محاکم مکلف به رسیدگی هستند.»
انحلال شوراهای تخصصی حل اختلاف دیوان عدالت اداری تاثیری در اعتبار آراء صادره از این شوراها ندارد
مدیر کل سازمان کاروامور اجتماعی استان تهران طی نامه مورخ 23/1/1389 استعلام نموده اند که با توجه به دستور ریاست محترم قوه قضائیه مبنی بر انحلال شوراهای تخصصی حل اختلاف دیوان عدالت اداری آیا دادنامه های صادره از شوراهای تخصصی حل اختلاف که هنوز به اجرا درنیامده اند لازم اجرا است؟ نظر کمیسیون مشورتی پس از بررسی به شرح ذیل اعلام گردید:
نظر شماره 11/89 مورخ 8/3/89 کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
«نظر به اینکه آرای مورد نظر در زمان اعتبار مقررات مربوطه بوده است انحلال شوراهای حل اختلاف تأثیری در اعتبار آنها ندارد و قابلیت اجرایی دارند . البته در صورتی که اشخاص حقیقی ذی نفع نسبت به آرای صادره اعتراض داشته باشند می توانند با تقدیم دادخواست به دیوان عدالت اداری خواسته خود را دنبال نماید . »
عدم تشکیل هیات ممیزه جهت دریافت فوق العادهطرح مسیر ارتقای شغلی نافی حق مکتسب مستحقین دریافت فوق العاده مذکور نیست
رئیس پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی ومهندسی زلزله طی نامه مورخ 15/7/88 درخصوص تعمیم رای شماره 21 مورخ 26/1/86 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نسبت به آندسته از کارکنانی که امتیاز لازم برای برقراری فوق العاده مسیر ارتقای شغلی کارشناسان، مشاوران و مدیران را کسب ولی به علت عدم تشکیل جلسان هیات ممیزه پرونده آنان بررسی نشده است استعلام کرده است که پس از بررسی نظر کمیسیون به شرح ذیل اعلام گردید:
نظر شماره 13/89 مورخ 13/4/89 کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
« با توجه به این که برابر مصوبه سال 1381 هیأت وزیران ، برقراری مسیر ارتقای شغلی تعیین گردیده است وافراد با تکمیل فرم وکسب امتیازات لازم استحقاق دریافت فوق العاده مسیر ارتقای شغلی طبق مصوبه بر مبنای 65% را پیدا می کنند . بنابراین عدم تشکیل هیأت ممیزه نسبت به کسانی که درسال 1387 استحقاق دریافت فوق العاده مذکور را پیدا نموده اند نمی تواند نافی حق مکتسب آنان باشد واز این جهت با توجه به رأی شماره 21 مورخ 26/1/1386 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری دستگاه می تواند در مورد برقراری فوق العاده ارتقای شغلی اشخاص ذیحق اقدام نماید »
تعیین فوق العاده شغل و سایر مزایا مندرج بند 4 ماده 20 قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب 1368 بر عهده سازمان مدیریت و برنامه ریزی است
مدیر توسعه سازمان وسرمایه انسانی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران طی نامه شماره 7794/110/ص/88 مندرج 9/6/88 درخصوص اقلامی که جزء مزایا بیان شده در بند 4 ماده 2 قانون حفاظت دربرابر اشعه می باشد استعلام کرده است ، پس از بررسی نظر کمیسیون مشورتی به شرح ذیل اعلام گردید:
نظر شماره 14/89 مورخ 12/4/89 کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
« طبق رأی شماره 1466 الی 1468 مورخ 12/ 12 /1386 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، مزایا فقط فوق العاده شغل نیست و تعیین سایر مزایا برعهده سازمان مدیریت و برنامه ریزی است.»
در اجرای ماده 45 قانون دیوان عدالت اداری ذینفع می توانداجرای آرای صادره از هیات عمومی را از رئیس دیوان درخواست نماید
مدیر عاملی کانون بازنشستگان وزارت کشاورزی طی نامه مورخ 24/1/89 ضمن اعتراض به عدم اجرای ماده 8 نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت در وزارت جهادکشاورزی درخصوص نحوه اجرای دادنامه شماره 190 مورخ 26/3/87 استعلام نموده است که پس از طرح موضوع نظر کمیسیون مشورتی به شرح ذیل اعلام گردید:
نظر شماره 16/89 مورخ 13/4/89 کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
« بازنشستگان ذینفع در اجرای ماده 45 قانون دیوان عدالت اداری می توانند اجرای آرای مورد نظر صادره از هیأت عمومی را از رئیس دیوان عدالت اداری درخواست نمایند.»
قانون جذب نیروی انسانی در مناطق محروم افرادی را که مشمول تصویب نامه شماره 17598 مورخ 22/3/62 هیات وزیران می شوند ،را در بر نمی گیرد
معاون پشتیبانی وتوسعه منابع انسانی استانداری کهکیلویه وبویر احمد طی نامه شماره 1290/02/74 مورخ 21/1/1389 سئوال نموده که آیا فوق العاده مقرر درماده 1 قانون جذب نیروی انسانی به مناطق محروم ودورافتاده ومناطق جنگی مصوب 7/12/1367 شامل کارکنان خرید خدمت شاغل درمناطق مزبور می گردد؟ نظر کمیسیون مشورتی پس از بررسی به شرح ذیل اعلام گردید:
نظر شماره 18/89 مورخ 13/4/89 کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
« با توجه به این که تصویب نامه مربوط به استفاده از نیروی انسانی به صورت خرید خدمت د رتاریخ 22/3/62 به تصویب رسیده وتاسال 78 اجرا می شده است وقانون مربوط به جذب نیروی انسانی در مناطق محروم ودورافتاده در سال 67 تصویب واجراگردیده است ودر قانون اخیرالذکر اشاره ای به شمول نیروی انسانی خرید خدمت نشده است و با عنایت به اصل عدم لزوم تفسیر مضیق از قوانین در امور مالی واینکه این مطلب بایستی در بودجه سالانه هر دستگاه قبلاً دیده شود وسپس به تصویب برسد، بنابراین قانون جذب نیروی انسانی در مناطق محروم، افرادی را که مشمول مصوبه سال 62 هیأت وزیران هستند (افراد خرید خدمت )، در برنمی گیرد»
دستگاه های اجرایی باید ترتیبی اتخاذ نمایندتا قبل از تاریخ بازنشستگی مستخدمین واجد شرایط گروه تشویقی به آنان اعطاگردد
رئیس سازمان آموزش وپرورش استان آذربایجان غربی مورخ 16/8/88 سوال کرده است با توجه به اینکه بموجب ماده 124 قانون استخدام کشوری حالات استخدامی کارکنان دولت یکی از حالات تصریح شده در ماده قانونی مذکور می باشد وکارکنان دولت در آن واحد نمی توانند در دو حالت استخدامی قرار داشته باشند چگونه می توان دادنامه شماره 242 مورخ 24/9/87 هیات عمومی را درخصوص مستخدمینی که تاریخ اعطای گروه تشویقی آنان با تاریخ نائل شدن به بازنشستگی همزمان شده است، اجرا کرد؟ پس از بررسی نظر کمیسیون مشورتی به شرح ذیل اعلام گردید:
نظر شماره 22/89 مورخ 3/5/89 کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
« نظر به لزوم ارزشیابی کارکنان براساس عملکرد و سوابق خدمتی قبل از نائل آمدن به بازنشستگی، دستگاه اجرایی باید برای اعمال حقوق مکتسبه موضوع رأی هیأت عمومی شماره642 مورخ 24/9/87 ، ترتیبی اتخاذ نماید تا قبل از تاریخ بازنشستگی مستخدمین واجد شرایط، گروه تشویقی به آنان اعطا گردد. در عین حال، این امر به معنای آن نیست که حقوق مکتسب افرادی که تاریخ بازنشستگی آنان هم زمان با احراز اعطای گروه تشویقی گردیده، نادیده گرفته شود.»
درمواردی که هیات هم در سازمان ذی ربط تشکیل شده باشد رئیس سازمان باید مبادرت به تاسیس هیات های هم عرض نموده و یا از هیات های رسیدگی به تخلفات اداری سازمان های استفاده می نماید
مسئول هماهنگی هیات های رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی طی نامه مورخ 20/2/89 با اعلام اینکه بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی دارای هیات تجدیدنظر واحد است و در اجرای رای شماره 501 مورخ 29/9/88 شعبه دوم تشخیص دیوان پرونده باید جهت رسیدگی مجدد به هیات هم عرض ارجاع گردد درخواست ارائه طریق کرده است پس از بررسی نظر کمیسیون مشورتی به شرح ذیل اعلام گردید:
نظر شماره 25/89 مورخ 9/5/89 کمیسیون مشورتی دیوان عدالت اداری
« رويه ديوان عدالت اداري بدين قرار است كه در مواردي كه آراء هيأت ها و كميسيون ها نقض مي شود رسيدگي به پرونده به كميسيون هم عرض ارجاع مي شود، در مواردي كه هيأت هم عرض در سازمان ذي ربط تشكيل نشده باشد در اجراي قانون رسيدگي به تخلفات اداري رئيس سازمان مبادرت به تأسيس هيأت هاي هم عرض نموده و يا از هيأت هاي رسيدگي به تخلفات اداري سازمان هاي مشابه استفاده مي نمايد. »