سئوال :  لطفا مبنای  قانونی حق عائله و اولاد که از تکالیف دستگاههای اجرایی است  را اعلام فرمائید ؟

 پاسخ : به استناد بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری

ماده 68- علاوه بر پرداختهاي موضوع ماده (65) و تبصره‌هاي آن و ماده (66) كه حقوق ثابت تلقي مي‌گردد فوق‌العاده‌هايي به شرح زير به كارمندان قابل پرداخت مي‌باشد:
4- كمك به هزينه عائله‌مندي و اولاد به كارمندان مرد شاغل و بازنشسته و وظيفه‌بگير مشمول اين قانون كه داراي همسر مي‌باشند معادل (800) اميتاز براي هر فرزند معادل (200) امتياز و حداكثر سه فرزند. حداكثر سن براي اولادي كه از مزاياي اين بند استفاده مي‌كنند به شرط ادامه تحصيل و نيز غير شاغل بودن فرزند، (25) سال تمام و نداشتن شوهر براي اولاد اناث خواهد بود. كارمندان زن شاغل و بازنشسته و وظيفه بگير مشمول اين قانون كه داراي همسر نبوده و يا همسر آنان معلول و يا از كارافتاده كلي مي‌باشد و يا خود به تنهايي متكفل مخارج فرزندان هستند از مزاياي كمك هزينه عائله‌مندي موضوع اين بند بهره‌مند مي‌شوند. فرزندان معلول و از كار افتاده كلي به تشخيص مراجع پزشكي ذي‌ربط مشمول محدوديت سقف سني مزبور نمي‌باشند.

 قبل از اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری  به استناد قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت و ‌قانون اصلاح ماده (9) قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت15/7/1375

قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت

ماده 9 - كمك هزينه عائله مندي و اولاد مستخدمين مشمول قانون استخدام كشوري و اين قانون به شرح زير قابل پرداخت است :

1 - به مستخدمين مرد شاغل و بازنشسته و وظيفه بگير مشمول اين قانون كه داراي همسر دائم مي باشند ماهيانه معادل هفتاد درصد (70%) حداقل حقوق مبناي جدول موضوع ماده 1 اين قانون به عنوان كمك هزينه عائله مندي .

2 - به هر يك از مستخدمين مرد شاغل و بازنشسته و وظيفه و مستمري بگير مشمول اين قانون كه داراي فرزند تا سن 20 سال هستند به ازاي هر فرزند (حداكثر تا سه فرزند) ماهيانه معادل چهارده درصد (14%) حداقل حقوق مبناي جدول موضوع ماده 1 اين قانون به عنوان كمك هزينه اولاد.

فرزندان مستخدمين متوفي مشمول اين قانون كه كمتر از 20 سال سن دارند مشمول كمك مزبور خواهند بود.
حداكثر سن براي اولادي كه از مزاياي اين ماده استفاده مي كنند به شرط ادامه تحصيل و ارائه گواهي مربوط 25 سال تمام براي اولاد ذكور و زمان ازدواج براي اولاد اناث خواهد بود.

به مستخدمان ياد شده ، همچنين مستخدمان متوفي كه فرزند آنان معلول بوده و قادر به كار نباشند ، كمك هزينه اولاد بدون لحاظ شرايط پيش بيني شده قابل پرداخت است .

‌تبصره 1 - مستخدمان زن شاغل، بازنشسته مشمول اين قانون كه به تنهائي متكفل مخارج فرزندان خود هستند، از كمك هزينه عائله مندي و اولاد و‌همسران وظيفه بگير مستخدمان متوفي از كمك هزينه عائله مندي بهره‌مند مي‌شوند. اين قبيل افراد در صورتي كه مجدداً ازدواج كنند و برابر حكم‌دادگاه حضانت فرزندان و نفقه آنان بر عهده آنها قرار گيرد، در خصوص فرزندان تحت تكفل خود از كمك هزينه‌هاي موضوع اين تبصره برخوردار‌مي‌گردند.
‌افراد موضوع اين تبصره چنانچه از همسر دوم خود طلاق بگيرند يا همسر دوم آنان نيز فوت نمايد، در صورت طلاق از مستمري بازنشستگي مربوط به‌همسر فوت شده اول خود و در صورت فوت همسر دوم از مستمري بازنشستگي هركدام از همسران كه بيشتر است برخوردار مي‌شوند.

‌حداكثر سن براي فرزندان ذكور مستخدماني كه از كمك هزينه عائله مندي موضوع اين تبصره استفاده مي‌كنند بيست سال، در صورت ادامه تحصيل‌بيست و پنج سال براي اولاد اناث تا زمان ازدواج و براي فرزندان معلولي كه قادر به كار نيستند بدون شرط سني خواهد بود. (اصلاحی بموجب قانون اصلاح قانون اصلاح ماده (9) قانون نظام هماهنگ پرداخت كار كنان دولت مصوب 80)

تبصره 2 ـ مفاد اين ماده شامل نيروهاي مسلح و اعضاي هيئت علمي شاغل بازنشسته و وظيفه ووظيفه بگير كليه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و مؤسسات پژوهشي مي شود . (اصلاحی بوجب قانون اصلاح ماده 9 قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت)

تبصره 3 - كمك هزينه عائله مندي و اولاد براي بازنشستگان كشوري و لشگري كه داراي شصت سال سن و بيشتر باشند ومستخدمين از كار افتاده ( بدون شرط سني ) علاوه بر ميزان مقرر دريافتي مطابق قانون ، ماهانه كمك هزينه عائله مندي معادل سیصد و شصت درصد ( 360% ) حداقل حقوق مبناي جدول ماده ( 1 ) قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت و حق اولاد به ازاي هر فرزند ( حداكثر تا سه فرزند ) معادل صد درصد ( 100% ) حداقل حقوق مبناي جدول مذكور، پرداخت مي گردد .  (الحاقی بموجب ماده 8 قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت) و    (قانون اصلاح تبصره (3) الحاقي ماده (9) قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت، موضوع ماده (8) قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت مصوب 1380)

‌قانون اصلاح ماده (9) قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت15/7/1375

قانون اصلاح ماده (9) قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت
‌ماده واحده - ماده (9) قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت مصوب 1370 به شرح زير اصلاح مي‌شود:
‌الف - عبارتهاي "‌پنجاه درصد (50%)" و "‌ده‌درصد (10%)" مندرج در بندهاي (1) و(2) ماده ياد شده به ترتيب به هفتاد درصد (70%) و چهارده‌درصد (14%) تغيير مي‌يابد و عبارت زير به انتهاي بند (2) اضافه مي‌شود.
‌به مستخدمان ياد شده، همچنين مستخدمان متوفي كه فرزند آنان معلول بوده و قادر به كار نباشند، كمك هزينه اولاد بدون لحاظ شرايط پيش‌بيني شده‌قابل پرداخت است.
ب - شماره تبصره ماده (9) به تبصره(1) تغيير مي‌يابد و به شرح زير اصلاح مي‌شود:
‌تبصره 1- مستخدمان زن شاغل و بازنشسته و وظيفه‌بگير مشمول اين قانون كه داراي همسر نباشند يا همسر آنان معلول و ازكارافتاده باشد و خود به‌تنهايي متكفل مخارج فرزندان هستند، از كمك هزينه عايله‌مندي بهره‌مند مي‌شوند.
‌حداكثر سن براي فرزندان ذكور مستخدماني كه از كمك موضوع اين تبصره استفاده مي‌كنند (20) سال و در صورت ادامه تحصيل (25) سال و براي‌اولاد اناث تازمان ازدواج و براي فرزندان معلولي كه قادر به كار نيستند، بدون شرط سني خواهد بود.
ج - متن زير به عنوان تبصره(2) به ماده (9) اضافه مي‌شود:
‌تبصره 2- مفاد اين ماده شامل نيروهاي مسلح و اعضاي هيات علمي شاغل، بازنشسته و وظيفه‌بگير كليه دانشگاهها و موسسات آموزش عالي و‌موسسات پژوهشي مي‌شود.

‌تاريخ تصويب 1375.7.15
‌تاريخ تاييد شوراي نگهبان 1375.7.18